Üç güzergâh bir bakışta
Aşağıdaki süreler Dealti'nin Türkiye çıkışlı, Almatı varışlı operasyonel ortalamalarıdır. Sınır kuyrukları, feribot programı ve hava koşullarına göre değişir.
| Güzergâh | Rota | Süre (Almatı) | Öne çıkan yönü |
|---|---|---|---|
| Rusya transit | Türkiye - Gürcistan - Rusya (Yukarı Lars) - Kazakistan | 16-19 gün | En kısa; kışın dağ geçidi kapanabilir |
| Azerbaycan üzerinden | Türkiye - Gürcistan - Azerbaycan - Rusya (Hazar kıyısı) - Kazakistan | 19-22 gün | Dağ geçidini atlar; kış alternatifi |
| Hazar feribotu | Türkiye - Gürcistan - Azerbaycan (Bakü/Alat) - feribot - Kazakistan (Aktau/Kuryk) | 25-29 gün | Rusya'yı tamamen atlar; feribot beklemesi süreyi belirler |
1. Rusya güzergâhı (16-19 gün)
Türkiye - Gürcistan (Sarp sınır kapısı) - Rusya (Yukarı Lars / Dariali geçidi) - Kazakistan - Almatı. Üç seçenek arasında en kısa olanıdır.
Tek kritik nokta, Gürcistan ile Rusya arasındaki tek çalışan kara kapısı olan Yukarı Lars'tır. Bu kapı bir dağ geçidinde yer alır ve kış aylarında hava koşulları nedeniyle düzenli olarak kapanır; bazı aylarda toplam kapanma süresi birkaç günü bulur. Yaz ve erken sonbahar aylarında en öngörülebilir dönemdir. Yoğun sezonda kapının her iki tarafında tır kuyrukları uzayabilir.
2. Azerbaycan güzergâhı (19-22 gün)
Türkiye - Gürcistan - Azerbaycan (Kırmızı Köprü sınır kapısı) - Rusya'nın Hazar kıyısı koridoru - Kazakistan - Almatı.
Bu güzergâh Yukarı Lars dağ geçidini kullanmaz; Hazar kıyısı boyunca uzanan düz koridordan ilerler. Bu nedenle kış aylarında Rusya güzergâhına göre daha az kesintiye uğrar. Karşılığında birkaç yüz kilometre daha uzundur ve süre 19-22 güne çıkar. Yukarı Lars'ın kapalı olduğu dönemlerde ve teslim tarihinin garanti altına alınması gerektiğinde tercih edilir.
3. Hazar feribotu / Orta Koridor (25-29 gün)
Türkiye - Gürcistan - Azerbaycan (Bakü / Alat Limanı) - Hazar Denizi feribotu - Kazakistan (Aktau veya Kuryk limanı) - Almatı. Rusya'yı tamamen dışarıda bırakan güzergâhtır ve Orta Koridor (Trans-Hazar Uluslararası Taşıma Güzergâhı, TITR) adıyla anılır. Koridorun toplam yük hacmi 2022'den bu yana hızla artmıştır (2024'te koridor genelinde yaklaşık 4,5 milyon ton, çoğu demiryolu).
Feribot geçişinin kendisi kısadır: Kuryk - Bakü hattı 24 saatin altında, Bakü - Aktau hattı yaklaşık 20 saat. Süreyi belirleyen feribot programıdır. Seferler genellikle 3-5 günde bir yapılır; normal bekleme 1-2 gün, liman yoğun olduğunda bir haftayı bulabilir. Yüklü tırlar için Kazakistan tarafında Kuryk limanı (RoRo taşımacılığı için yapılmıştır) çoğu zaman Aktau'dan daha uygundur. Toplam süre bu yüzden 25-29 güne çıkar.
Sınır kapıları
- Türkiye - Gürcistan: Sarp (Karadeniz kıyısı, en yoğun kapı) ve Türkgözü (Vale; daha düşük trafik, Haziran 2022'de yeniden hizmete açıldı)
- Gürcistan - Azerbaycan: Kırmızı Köprü (Tsiteli Khidi / Qırmızı Körpü), Tiflis'in güneydoğusu, yük trafiğinin ana kapısı
- Gürcistan - Rusya: Yukarı Lars (Dariali), iki ülke arasındaki tek çalışan kara kapısı
Transit belgeleri: TIR ve ulusal transit
CMR taşıma sözleşmesini belgeler; sınır geçişindeki gümrük tarafını ise transit rejimi yönetir.
TIR sistemi 1975 tarihli TIR Sözleşmesi'ne dayanır (Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu). Mühürlü araçla taşınan yükün gümrük vergi ve resimleri, IRU'nun (Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği) yönettiği uluslararası bir teminat zinciriyle güvence altına alınır. Araç, güzergâh boyunca kural olarak açılmaz ve ara gümrüklerde vergi ödenmez; TIR Karnesi hem gümrük beyanı hem teminat belgesi işlevi görür. Türkiye, Gürcistan, Azerbaycan, Rusya, Kazakistan ve Çin dâhil 78 taraf ülke bu sisteme dâhildir.
TIR kullanılmadığında taşıma, her ülkenin kendi ulusal transit rejimiyle ilerler. Bu durumda transit beyanı ve teminat her ülkede yeniden düzenlenir ve süreç daha fazla evrak gerektirir.
Süreyi etkileyen faktörler
- Mevsim: kış aylarında Yukarı Lars kapanmaları (Rusya güzergâhı)
- Feribot programı ve liman yoğunluğu: Hazar güzergâhında asıl gecikme buradan gelir
- Sınır kuyrukları: resmi tatiller, bayram dönemleri ve sezon pikleri
- Gümrük çalışma saatleri: bazı noktalarda gündüz saatleriyle sınırlıdır
- Evrak eksiksizliği: CMR ve fatura bilgilerindeki hatalar araçları sınırda bekletir
Yük tipine göre güzergâh seçimi
Komple yük (FTL): Üç güzergâh da uygundur. Tek göndericiye ait komple araç, sınırda tek bir CMR ve tek gümrük işlemiyle ilerlediği için parsiyel yüke göre genellikle daha hızlıdır. Zaman kritik sevkiyatlarda, Yukarı Lars açıkken Rusya güzergâhı en kısa seçenektir. Komple taşımacılık hizmetimiz.
Parsiyel yük (LTL): Düzenli sefer ve konsolidasyon merkezleriyle çalışır. Kara güzergâhları (Rusya veya Azerbaycan) feribot beklemesi içermediği için parsiyel yükte teslim tarihi daha öngörülebilirdir. Parsiyel taşımacılık hizmetimiz.
Ağır ve gabari dışı yük: Güzergâh, geçiş izinleri ve köprü kısıtlarına göre önceden planlanır; feribot güzergâhında araç ölçüleri RoRo kapasitesiyle sınırlıdır.
Frigo: Sıcaklık kontrollü yükte güzergâh süresi ve sınır bekleme süreleri planlamaya baştan dâhil edilir.
Dealti Logistics ile Orta Asya taşımaları
Dealti Logistics, Türkiye ile Kazakistan ve Kırgızistan arasında komple ve parsiyel karayolu taşımaları yürütür; güzergâh seçimi, transit evrakının hazırlanması ve gümrükleme süreçleri bu hizmetin parçasıdır. Yükünüz için uygun güzergâhı ve güncel süreyi öğrenmek üzere teklif formunu kullanabilirsiniz.
Kaynaklar
- Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE), TIR Sözleşmesi (Cenevre, 1975) ve TIR El Kitabı.
- IRU (Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Birliği), TIR sistemi ve uluslararası teminat zinciri.
- Trans-Hazar Uluslararası Taşıma Güzergâhı (Orta Koridor) kamuya açık kaynakları ve sektör raporları; Hazar feribotu ve sınır kapısı bilgileri.
Yukarıdaki transit süreleri (16-19 / 19-22 / 25-29 gün) Dealti'nin Türkiye çıkışlı, Almatı varışlı operasyonel ortalamalarıdır ve sınır, feribot ve hava koşullarına göre değişir. Erişim: Eylül 2026.
