CMR Oluşturma Aracı

Uluslararası karayolu taşımalarında CMR bilgilerini düzenlemenize ve yazdırılabilir bir CMR taslağı oluşturmanıza yardımcı olan araç. Aşağıdaki rehber, CMR taşıma senedinin 24 kutusunu ve kimin ne doldurduğunu açıklar.

PDF indir dosyayı kaydeder. Yazdır belgeyi yeni sekmede açar; oradan yazdırabilir veya kaydedebilirsiniz.

4 nüsha PDF: her nüsha kendi standart renginde çıkar. 1 Gönderen (kırmızı), 2 Alıcı (mavi), 3 Taşıyıcı (yeşil), 4 Dosya (siyah).

Yükünüz için doğru çözümü birlikte planlayalım

Güzergah, araç tipi ve termin planlamasında uzman ekibimiz yanınızda.

CMR taşıma senedi nedir ve nasıl doldurulur?

CMR, uluslararası karayolu eşya taşımalarında düzenlenen taşıma senedidir. Adını 1956 yılında Cenevre'de imzalanan Uluslararası Karayolu Eşya Taşıma Sözleşmesi (kısaca CMR Konvansiyonu) belgesinden alır. Yükleme veya boşaltma ülkelerinden en az biri Sözleşme'ye taraf olduğunda, taşıma bu kurallara tabi olur ve CMR düzenlenir.

CMR senedi, taşıma sözleşmesinin varlığını ve içeriğini kanıtlar; malın taşıyıcıya belirtilen durumda teslim edildiğine dair karine oluşturur. Bir gümrük beyannamesi ya da fatura değildir; bunların yerine geçmez.

24 kutulu standart düzen

Uluslararası Karayolu Taşımacıları Birliği'nin (IRU) 2007 model formu, bilgileri numaralandırılmış 24 kutuya yerleştirir. Bu araç da aynı düzeni kullanır. Kutu başlıkları belgede üç dilde (İngilizce, Türkçe, Rusça) birlikte basılır; girdiğiniz firma adı, adres ve mal tanımı gibi serbest metinler yazdığınız gibi kalır, çevrilmez.

  • Kutu 1-2: Gönderici ve alıcı firma unvanı, adresi, ülkesi.
  • Kutu 3-4: Malın teslim alındığı yer ve tarih; teslim edileceği yer.
  • Kutu 5: Göndericinin talimatları, özellikle gümrük işlemleriyle ilgili yönergeler.
  • Kutu 6-7: Taşıyıcı ve varsa müteakip taşıyıcılar.
  • Kutu 8: Taşıyıcının teslim alırken belirttiği çekince ve gözlemler.
  • Kutu 9: Gönderici tarafından taşıyıcıya teslim edilen belgeler (fatura, çeki listesi, T1, TIR Karnesi vb.).
  • Kutu 10-15: Yükün işaretleri, kap adedi, ambalaj türü, cinsi, brüt ağırlığı ve hacmi.
  • Kutu 16: Gönderici ile taşıyıcı arasındaki özel anlaşmalar.
  • Kutu 17: Ödenecek tutarlar ve bunların kim tarafından ödeneceği.
  • Kutu 18: Taraflarca faydalı görülen diğer bilgiler. Araç plakası da burada belirtilir.
  • Kutu 19: Teslimde tahsilat tutarı (varsa).
  • Kutu 20: Taşımanın CMR Sözleşmesi'ne tabi olduğuna dair matbu, sabit beyan. Kullanıcı verisi değildir, kaldırılamaz.
  • Kutu 21: Senedin düzenlendiği yer ve tarih.
  • Kutu 22-24: Gönderici, taşıyıcı ve alıcının imza ve kaşe alanları.

Kimin hangi kutuyu doldurduğu

Formun kendi baskısına göre gönderici sorumluluğundaki kutular 1-5, 9-16, 18 ve 22; kalın çerçeveli kutular (6, 7, 8, 17, 19, 20, 21, 23, 24) taşıyıcı tarafından doldurulur. Bu ayrım bir öneridir; pratikte tek bir kişi formun tamamını doldurabilir. Önemli olan, bilgilerin taşıma başlamadan önce tam ve doğru olmasıdır.

Kaç nüsha düzenlenir?

CMR Sözleşmesi, senedin en az üç asıl nüsha halinde düzenlenmesini ve gönderici ile taşıyıcı tarafından imzalanmasını ister: birincisi göndericide kalır, ikincisi malla birlikte gider, üçüncüsü taşıyıcıda kalır. IRU'nun yaygın uygulaması, idari kayıt için renklerle ayrılmış dördüncü bir nüsha ekler (kırmızı gönderici, mavi alıcı, yeşil taşıyıcı, siyah idari kayıt).

Not: Türkiye'de yaygın olarak kullanılan matbu CMR formları, bazı kutuları farklı numaralarla basar (örneğin gümrük talimatını 13 numarada). İçerik ve hukuki anlam aynıdır; bu araç uluslararası kullanıcılar için IRU 2007 numaralandırmasını esas alır.

Sık sorulan sorular

CMR nedir?
CMR, uluslararası karayolu eşya taşımalarında düzenlenen taşıma senedidir. 1956 Cenevre Sözleşmesi (CMR Konvansiyonu) kapsamında, yükleme veya boşaltma ülkelerinden en az biri Sözleşme'ye taraf olduğunda kullanılır. Taşıma sözleşmesinin varlığını ve malın teslim koşullarını kanıtlar.
CMR nasıl doldurulur?
Bilgiler numaralı 24 kutuya yerleştirilir: taraflar (kutu 1, 2, 6), yükleme ve teslim yeri (kutu 3, 4), gümrük talimatı (kutu 5), belgeler (kutu 9), yük bilgileri (kutu 10-15), özel anlaşmalar ve ücretler (kutu 16, 17), diğer bilgiler ve plaka (kutu 18), düzenleme yeri ve tarihi (kutu 21), imzalar (kutu 22-24). Kutu 20 matbu sözleşme beyanıdır ve değiştirilmez.
CMR'yi kim düzenler?
Formun baskısına göre kutu 1-5, 9-16, 18 ve 22 gönderici sorumluluğunda; kalın çerçeveli kutular (6, 7, 8, 17, 19, 20, 21, 23, 24) taşıyıcı tarafından doldurulur. Bu bir öneridir; uygulamada formu tek taraf da doldurabilir. Bilgiler her hâlükârda taşıma öncesi tam ve doğru olmalıdır.
CMR ile e-CMR arasındaki fark nedir?
Bu araç yazdırılabilir bir CMR taslağı üretir. e-CMR ise nitelikli elektronik imza, taraf kimlik doğrulaması ve yetkili platform entegrasyonu içeren dijital bir senettir. Bu araç e-CMR hizmeti değildir ve elektronik imza sunmaz.
Bir araçta birden fazla CMR olabilir mi?
Evet. Aynı araçta farklı gönderici, alıcı, yük veya gümrük işlemine sahip birden çok sevkiyat varsa her biri için ayrı CMR düzenlenebilir. Kesin bir üst sınır yoktur; uygulama sevkiyatın yapısına göre değişir.
CMR'de araç plakası nereye yazılır?
IRU 2007 formunda plaka için ayrı numaralı bir kutu yoktur. Çekici ve dorse plakası, "diğer faydalı bilgiler" bölümünde (kutu 18) belirtilir. Bu araç, girdiğiniz plaka bilgisini otomatik olarak bu kutuya bir satır olarak ekler.
CMR kaç nüsha düzenlenir?
CMR Sözleşmesi en az üç asıl nüsha ister: gönderici, malla birlikte giden ve taşıyıcı nüshaları. IRU'nun yaygın uygulaması idari kayıt için dördüncü bir nüsha ekler ve nüshalar renklerle ayrılır (kırmızı, mavi, yeşil, siyah).